سیستم اطفا حریق سیلابی چیست ؟

سیستم اطفا حریق سیلابی (deluge valve) در این مقاله مطابق کدهای معتبر جهانی ارائه می‌شود؛ در کشورمان به سیستم اطفا حریق سیلابی نسبت به سیستم متعارف اسپرینکلر، بسیار کمتر پرداخته شده است.

 

۱- انواع سیستم‌های شبکۀ اسپرینکلر

شیر سیلابی (Deluge Valve)

به طور کلی انواع سیستم‌های شبکۀ اسپرینکلر را می‌توان به ۵ گروه تقسیم نمود:

  • سیستم تر (Wet)
  • سیستم خشک (Dry)
  • سیستم ترکیبی (Combined)
  • سیستم پیش عملگر (Pre – acion)
  • سیستم سیلابی (Deluge)

 

۲- مکان استفاده از سیستم اطفا حریق سیلابی

باید توجه داشت که سیستم اطفا حریق سیلابی در جاهائی که امکان دارد سرعت اطفای بالا، جهت جلوگیری از توسعۀ حریق ضروری است مورد استفاده قرار می‌گیرد. به طور مثال سیستم اطفا حریق سیلابی در نیروگاه‌ها و مکان‌هائی از این دست که جزو گروه خطر بالا محسوب می‌شوند، کاربرد دارد.

در استفاده از این سیستم، زمانی که سیستم کشف حریق فعال می‌شود، آب از دهانۀ همۀ اسپرینکلرها (در اصل نازل‌های باز، چون با اسپرینکلرهای متعارف متفاوت هستند) پاشش می‌شود.

 

۳- نحوه کارکرد سیستم اطفا حریق سیلابی

طبق فصل سوم از استاندارد معتبر NFPA13 (استاندارد مختص به تاسیسات سیستم اسپرینکلر)، سیستم سیلابی توسط شیر سیلابی یا دلوج ولو (deluge valve) به آب تامینی متصل شده که با اجرای دتکتور دودی و حرارتی باز می‌شود (به مکانیزم عملکرد این شیرها در ادامه این مقاله مبسوط پرداخته می‌شود).

این سیستم در اصل شبیه سیستم پیش عملگر است با این تفاوت که دهانه‌های نازل در این سیستم باز بوده و لوله با هوا فشرده نشده است و همانگونه که اشاره شد، برخلاف سیستم متعارف اسپرینکلر (که حباب آن در اثر حرارت شکسته شده و بخش محروقه را اطفا می‌کند)، در هنگام اجرا از همۀ نازل‌های موردنظر آب خارج می‌شود و این به آن معنی است که در سیستم سیلابی ما به سرعت انتقال و مقدار آب بیشتری نیاز داریم.

 

۴- محاسبات هیدرولیک سیستم اطفا حریق سیلابی

سیستم اطفا حریق سیلابی

محاسبات هیدرولیک نیز اساساً شامل در نظر گرفتن روابط میان افت فشار طولی (زبری لوله)، محلی (ناشی از اتصالات)، سرعت آب در لوله و دبی حجمی گذرنده از لوله محاسبه می‌شود که امروزه محاسبات آن از طریق نرم افزارها نیز همان فرمول‌های مرتبط بین مولفه‌های مذکور (فرمول‌های هیزن ولئیامز، دارسی ویسباخ، دیاگرام مودی و غیره) است.

در کنار نیازهای این سیستم به میزان آب بیشتر و فشاربالاتر در زمان انتقال گاهی برای کاربردهای خاص در بعضی سیستم‌های سیلابی، از مخلوط آب و کف (جهت اطفای حریق خاص) استفاده می‌شود.

به طورکلی برای اجرای درست کردن این سیستم باید (به منظور عملکردی که مستقل از تجهیزات کشف و دیگر سیستم‌های اسپرینکلرها است) شیر کنترلی اتوماتیک توسط وسایل دستی مکانیکی، هیدرولیک و نیوماتیک (بادی) فراهم باشد.

مطابق NFPA13 باید گیج فشار (مانومتر) لیست شده به زیر شیر دلوج ورودی این شیر نصب شود (جهت اطلاع بیشتر در خصوص گیج‌های فشار می‌توان به بخش ۸، ۱۷، ۳ از NFPA13 رجوع نمود).

شیرهای دلوج به طور معمول، با خود یک پکیج از سرشاخه‌ها (Trim) را دارند که با کاربردهای مختلف به همراه شیر کنترل متصل می‌شوند که در بخش‌های بعدی به عملکرد برخی از آن‌ها پرداخته می‌شود. در اصل شیر دلوج شامل بخش ورودی محفظه، بخش خروجی و بخش پرایمینگ است که بخش پرایمینگ توسط دایافراگم و کلپر از دو بخش مجزای ورودی و خروجی جدا می‌شود. صافی، شیر یکطرفه و اریفیس مخصوص روی لولۀ ورودی به جهت محفظۀ پرایمینگ سوار می‌شوند.

 

۵- یک مثال اجرائی از عملکرد سیستم اطفا حریق سیلابی :

یک سیستم سیلابی با یک شیر دلوج که در اصل یک شیر کنترل اتوماتیک آب است را (که در بخش قبل توضیح داده شد) با اجرای الکتریکی در نظر بگیرید. این شیر به فشار آب تامینی که در پشت محفظه توسط یک دیافراگم محصور نگه داشته شده بستگی دارد که در این حالت آمادۀ اجرا است. آب تامینی که زیر فشار است به محفظۀ دیافراگمی شیر دلوج، شیر سلنوئید و ایستگاه کنترل دستی متصل است.

هوای موجود در اتمسفر را در ۳ بخش در نظر بگیرید:

۱-  سیستم لولۀ اسپرینکلر

۲-  سرشاخۀ سوئیچ اعلان حریق آبی و شیر اتوماتیک تخلیه (که عملکرد آن توسط توپکی درون آن است)

۳-  سرشاخه‌ای که به شیر اتوماتیک قطع، وصل می‌شود.

 

زمانی که دتکتور حرارتی گرمای حاصل از حریق را کشف می‌کند، سیگنالی به کنترل پنل می‌فرستد و شیر سلنوئید را باز می‌کند که این شیر آب را به سمت محفظۀ دیافراگمی آزاد می‌کند و در نتیجه افت فشار مرتبط با محفظۀ دیافراگمی موجب می‌شود که شیر در اثر نیرو باز شده و به آب اجازه دهد که توسط اسپرینکلرها (یا نازل‌ها) خارج شود.

جریان آب سیستم، علاوه بر حرکت به سمت اسپرینکلرها، پس از عبور از شیر یکطرفه (Swing check valve) سوئیچ هشدار فشار جریان آب را فعال کرده و پس از عبور از سرشاخۀ مذکور در بخش سوم به شیر قطع اتوماتیک (جهت بستن آن) رسیده و با بسته شدن این شیر باعث می‌شود محفظۀ دیافراگمی بتواند مجدداً تحت فشار قرار بگیرد.

جهت راه‌اندازی مجدد سیستم بعد از حریق شیر اصلی جبرانی (که اساسا باز یا به اصطلاح N – O است) به طور دستی بسته می‌شود (جهت قطع آب ورودی)، همچنین شیر کنترل جبرانی محفظۀ دیافراگمی نیز بسته می‌شود (که در مسیر بعد آن صافی و شیر یک طرفۀ فنری قرار می‌گیرد) و در نهایت شیر اصلی تخلیه باز شده و به همۀ آب موجود اجازۀ تخلیه می‌دهد.

شیر اتوماتیک تخلیه نیز (که در بخش‌های قبل نیز به آن اشاره شد با مکانیزم توپکی و پیچ مخصوص کار می‌کند) عملکرد تخلیه خود را انجام می‌دهد. با بازسازی سیستم عملگر دستی و الکتریکی شیر کنترل جبرانی (که آن نیز N – O است) محفظۀ دیافراگمی مجدداً پر از فشار می‌شود. در نهایت به آرامی شیر کنترل اصلی جبرانی را باز کرده و آب باقی مانده از شیر اصلی تخلیه خارج می‌شود و آب مجدداً پشت دیافراگم (طرف مقابل آن) قرار می‌گیرد و به این طریق سیستم مجدداً آمادۀ بهره‌برداری می‌شود.

 

 

کارشناسان شرکت فنی و مهندسی #آبادگستر_تاسیسات_ایرانیان (مشاور، ناظر و مجری مورد تایید سازمان آتش نشانی ) با شماره تماس ۹۸۹۵۱۱۹۹۷۰+ داخلی ۱۰۵ یا ۱۲۵ همواره آماده پاسخگوئی به سوالات شما همراهان عزیز هستند. همچنین شما می‌توانید با ارائه نظرات سازنده خود در بخش نظرات و یا از طریق ارسال به آدرس پست الکترونیکی info@atapars.com ما را در جهت ارتقاء سطح علمی مطالب یاری فرمائید. استفاده از این مطلب با ذکر نام شرکت فنی و مهندسی #آبادگستر_تاسیسات_ایرانیان و یا آدرس سایت www.atapars.com بلامانع است.

Loading
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading...
    نام نویسنده:
    بهداد آهنگری
    تاریخ انتشار:
    ۰۴ آذر ۱۳۹۷
بازگشت