قرمزهای ناجی

۱- خودروهای آتش نشانی

خودروهای آتش نشانی ،امروزه برای اطفای حریق، عملیات نجات و سایر خدمات امدادی و ایمنی، دامنه وسیعی از انواع خودروها مورد استفادهقرار می گیرد. در این مقاله ضمن بررسی انواع خودروهای آتش نشانی، راجع به ساختار کامیون آتش نشانی توضیحاتی ارائه می شود.

 

۱-۱- انواع خودروهای آتش نشانی

خودروهای آتش نشانی ،برای تقسیم بندی خودروهای آتش نشانی روش های مختلفی وجود دارد. به عنوان مثال در یک تقسیم بندی، براساس ظرفیت خودرو، خودروهای آتش نشانی را در دو بخش و ۶ گروه تقسیم کرده اند.

بخش الف: خودروهای سبک شامل دو گروه؛

۱- سواری های ستادی

۲- استیشن، ون و وانت

بخش ب: خودروهای نیمه سنگین و سنگین شامل ۴ گروه؛

۱- کامیون های دو محور

۲- کامیون های سه محور

۳- کامیون و تریلرهای سه محور به بالا

۴- خودروهای پشتیبانی و ویژه
در تقسیم بندی دیگری خودروهای آتش نشانی بر اساس نوع کاربری دسته بندی شده اند.

۱- خودروهای ستادی سواری

۲- خودروی آمبولانس

۳- خودروی آتش نشانی معمولی

۴- خودروی حامل نردبان

۵- خودروی آتش نشانی فرودگاهی

۶- خودروی آتش نشانی صنعتی

۷- خودروی آتش نشانی جنگل

۸- خودروی نجات و حوادث ویژه

۹- خودروی فرماندهی و هدایت عملیات

۱۰ – خودروی پشتیبانی

 

۱-۱-۱- خودروی ستادی سواری

خودروهای آتش نشانی ،این خودرو ضمن استفاده و تردد روزمره فرماندهان آتش نشانی ،این امکان را فراهم می کند تا فرمانده برحسب مورد و به ویژهدر حوادث به نسبت شدید و مهم، به سرعت در محل حادثه و صحنه عملیات حضور یابد. از این نظر خودروی مزبور از انواع سواری های قوی، پرسرعت و ایمن در نظر گرفته می شود. اینخودروها به بیسیم، آژیر و چراغ گردان مجهز بوده، رنگ آمیزی و علائم ویژه آتش نشانی را دارد.

از آنجایی که فرماندهان آتش نشانی به طور معمول لباس رسمی خدمت به تن دارند، اما در صحنه عملیات بایستی از لباس و وسایل حفاظتی استفاده نمایند. این گونه البسه و وسایل مثل کلاه ایمنی، اورکت حریق، شلوار، چکمه،دستکش و… در خودرو قرار داده شده است. همچنین بعضی وسایل اعم از بلندگوی دستی، نورافکن دستی و…نیز در آن قرار دارد.

 

۲-۱-۱- خودروی آمبولانس

خودروهای آتش نشانی ،در بعضی از کشور ها، مثل کشور ژاپن، خدمات فوریتهای پزشکی نیز توسط آتش نشانی ارائه می شود، بنابراین، درسازمان آتش نشانی این کشور ها به منظور ارائه خدمات پزشکی به قربانیان حوادث و بیماران اتفاقی، انواع آمبولانس مجهز با پرسنل کاملاً تعلیم دیده و کار آزموده در نظر گرفته شده است. همچنین، ازآنجایی که آتش نشانان هنگام عملیات اطفاء حریق، نجات و امداد و مقابله با حوادث مختلف درمعرض انواع جراحت ها و آسیب ها قرار دارند، بایستی درصحنه حادثه، به ویژه حوادث شدید و مهم، امکانات درمانی- مراقبتی مستقر شود.

 

۳-۱-۱- خودروی آتش نشانی معمولی

خودروهای آتش نشانی ،این خودروها مهم ترین و پرمصرف ترین وسیله برای مبارزه اساسی با آتش سوزی محسوب می شود. ازآنجایی که بیشتر این خودروها با استفاده از شاسی کامیون ساخته می شود، به آن ها کامیون آتش نشانی نیز گفته می شود. این خودرو اصلی ترین وسیله اطفای حریق سازمان های آتش نشانی، مستقر در سکونت گاه های انسانی، اعم از شهر ها، شهرک ها و روستا ها را تشکیل می دهد، از این نظر به خودروی آتش نشانی شهری نیز مشهور است.

اجزای اصلی این خودرو ها عبارت اند از:

– شاسی

– مخزن آب و کف

– پمپ

– اتاق

شاسی: این قسمت ساختار اصلی خودرو را تشکیل داده و سایر قسمت ها به روی آن نصب می شود. همچنان که قبلاً اشاره شد، برای ساخت این گونه خودروها به طور معمول از مناسب ترین شاسی های کامیون استفاده می شود. البته، برای تولید خودروهای سبک، از وانت، ون و خودروی استیشن مناسب نیز استفاده می شود. ازجمله شاسی هایی که در سال های اخیر درکشور ما برای تولید این گونه خودروهای آتش نشانی به کار گرفته می شوند، عبارت اند از: رنو میدلام، ایسوزو، آتگو، ولوو ۹FM و ۱۲FM، دنیز و…

مخزن آب و کف: با توجه به اینکه محدوده شهر ها و روستا ها،بیشتر آتش سوزی از نوع A خشک است و برای مبارزه با آتش سوزی های یاد شده آب بهترین ماده اطفایی است، برای ذخیره آب در این گونه خودرو ها، مخزن مناسبی روی شاسی نصب می شود؛ اما باید توجه داشت، آب به نسبت سنگین است. هر مترمکعب آب به تقریب یک تن وزن دارد. از این نظر برای دوری جستن از سنگینی بیش ازحد خودرو و درنتیجه بروز مشکلاتی مثل کاهش قدرت تحرک و مانور خودرو و… بایدگنجایش مخزن آب متناسب با ظرفیت شاسی و قدرت موتو رآن باشد.

خودروهای آتش نشانی ،به طور معمول مخزن آب از ورق های استنلس استیل، ساخته می شود تا در مقابل زنگ زدگی و خوردگی به نسبت مقاوم باشد. بعضی کارخانه های سازنده خودروی آتش نشانی، برای افزایش مقاومت فلز مخزن، در مقابل زنگ زدگی و پوسیدگی، آنرا از داخل با مواد عایق مثل اپوکسی گلاس پوشش می دهند. مخزن آب بعضی از خودروهای سبک آتش نشانی از جنس PVC ، مواد مرکب و یا فیبر شیشه تهیه می شود تا علاوه بر مقاومت در برابر زنگ زدگی، از نظر وزن نیز سبک تر باشد. حرکت به نسبت سریع خودروی آتش نشانی، ترمز و توقف های ناگهانی، گردش به چپ و راست، حرکت در پیچ ها، باعث تلاطم آب داخل مخزن شده و موج ایجاد می کند.

این پدیده می تواندبا ایجاد مشکل جدید در کنترل و هدایت خودرو، باعث تصادف و حتی واژگونی آن شود. برای اجتناب از این خطرات، با استفاده از پره های طولی و عرضی، در داخل مخزن موج گیر ایجاد می شود. برای بازدید، سرویس و شستشوی مخزن، دریچه ای بهنام دریچه آدم رو در مخزن آب، تعبیه می شود. برای مبارزه اساسی با آتش سوزی های کلاس B مایعات قابل اشتعال کف آتش نشانی مؤثر ترین ماده اطفائی است.

خودروهای آتش نشانی ،از این نظر در این گونه خودرو ها مخزن دیگری به گنجایش یک دهم مخزن آب، برای ذخیره سازی مایع کف ساز در نظر گرفته می شود؛ اما ازآنجایی که وقوع این نوع آتش سوزی ها در محدوده شهر ها و روستا ها به نسبت آتش سوزی های کلاس A، بسیار کمتر است، مایع کف ساز داخل این مخزن شاید تا چندین ماه بدون استفاده بماند، درنتیجه ممکن است هم به مایع مزبور و هم به مخزن آن آسیب برسد به عنوان نمونه مایع کف ساز دچار کپک زدگی و مخزن آن دچار پوسیدگی شود. از این نظر بعضی ازکارخانه های سازنده خودروهای آتش نشانی، این مخزن را حذف نموده، گالن های محتوی مایع کف ساز و سایر ادوات ویژه تولید کف خاموش کننده، اعم از تناسب ساز و… را در داخل اتاق ابزار خودرو جاسازی کرده اند.

پمپ: پمپ خودروی آتش نشانی قلب آن محسوب می شود. این پمپ از نوع پمپ آتش نشانی سانتریفیوژی است. به طور معمول پمپ در عقب شاسی نصب می شود. برحسب نوع پمپ و تجهیزات آتش نشانی در نظر گرفته شده برای نصب در خودرو، لوله کشی های لازم صورت می گیرد.

به عنوان مثال، لوله خروجی آب از مخزن به پمپ، لوله خروجی آب از پمپ به هوزریل، لوله خروجی آب از پمپ به مانیتور آب و کف و…هوزریل عبارت است از قرقره فلزی که شلنگ لاستیکی فشار قوی به دور آن پیچیده شده است. طول شلنگ مزبور ۳۰ الی ۵۰ متر بوده و یک لوله مناسب در بیشتر مواقع نازل مسلسلی به آن نصب می شود. این مجموعه، به طور معمول در انتهای خودرو و در محل مناسبی که فوری در دسترس باشد، در بالای پمپ نصب می شود. از هوزریل برای عملیات سریع آتش نشانی، مثل اطفای حریق خودروی مشتعل، استفاده می شود.

مانیتور برای پرتاب آب یا کف آتش نشانی از فاصله های دور به کار برده می شود و به طور معمول در بالای اتاق خودرو نصب می شود. این وسیله در مبارزه با حریق های شهری کاربر چندانی ندارد به همین دلیل بیشتر کارخانه های خارجی سازنده خودروی آتش نشانی، آن را در خودروهای آتش نشانی معمولی نصب نکرده، بلکه مانیتور سیاری را داخل اتاق ابزار خودرو قرارمی دهند تا در صورت لزوم، از آن استفاده شود.

خودروهای آتش نشانی ،پمپ آتش نشانی سانتریفیوژی نصب شده در خودروهای آتش نشانی، به طور معمول دارای دو سیستم عملکردی آب دهی با فشار معمولی و فشارقوی است. در سیستم عملکرد فشارقوی از حجم آب دهی کاسته و بر فشار آن افزوده می شود. در سیستم عملکردی معمولی حجم آب دهی زیاد ولی فشارآن کم است. به طور مثال در پمپ مدل NH ۳۰ ،میزان آب دهی از قسمت فشار معمولی، ۲۴۰۰ تا ۳۰۰۰ لیتر در دقیقه با فشار ۱۰ بار و میزان آب دهی از قسمت فشار قوی،۲۵۰ تا ۴۰۰ لیتر در دقیقه با ۴۰ بار فشار است. نیروی محرکه برای به کار انداختن پمپ نصب شده در خودروی آتش نشانی ،همان نیروی موتور خودروی مزبور است که توسط دستگاهی به نام P. T. O که به روی گیربکس خودرو نصب می شود، به پمپ آتش نشانی انتقال می یابد. روش کار به این شرح است؛

خودروهای آتش نشانی ،ابتدا بایستی خودروی آتش نشانی به طور کامل متوقف شده و ترمزدستی کشیده شود. سپس کلاچ گرفته شده پدال کلاچ به طور کامل فشار داده شده، دنده خلاص شود؛ چند ثانیه به همین حالت درنگ نمود، سپس PTO را درگیر کرد و به تدریج کلاچ را آزاد کرد به آرامی فشار از روی کلاچ برداشته شود. در این حالت پمپ، خودروی
آتش نشانی شروع به کار می کند. پمپ نصب شده در خودروی آتش نشانی، توانایی آبگیری از انواع منابع آبی روباز، اعم از استخر، نهر، رودخانه و… مخازن آبی در ارتفاع و همچنین تأسیسات آب رسانی شهری،اعم از شیرهای آتش نشانی ایستاده و زمینی را دارد.

اتاق: اسکلت یا چارچوب اتاق از پروفیل فولادی ساخته شده و با ورق های فولادی پوشیده می شود. کف، سقف و سایر قسمت هایی که احتمال تردد افراد وجود دارد، با ورق عا جدار آلومینیومی پوشیده می شود. با توجه به طرح اتاق، چند یا چندین در کرکره ای برای اتاق در نظر گرفته می شود. داخل اتاق ابزار، بر اساس طرح آن و نوع ابزار و تجهیزاتی که در آن قرار خواهد گرفت اعم از محل کپسول های آتش نشانی، آچارها، لوله ها، سرلوله ها و… فضاسازی می شود.

 

۴-۱-۱- خودروی آتش نشانی حامل نردبان

این گروه از خودروهای امدادی برای انجام عملیات آتش نشانی امداد و نجات در ارتفاع ساخته شده اند. ساختمان کلی آنها عبارت است از یک شاسی که نردبان کشویی یا بالابر هیدرولیکی به روی آن نصب شده است. به گروه اخیر، سطوح هیدرولیکی یا اسنوکل نیز گفته می شود. نمونه های جدید این خودروها، تجهیزاتی از قبیل سبد حمل افراد، مانیتور ثابت آتش نشانی، برانکارد حمل بیمار و… نیز دارند. نردبان های موتوری در انواع سبک کم ارتفاع، متوسط و بلند ساخته شد ه اند. ولی به طور معمول نوع ۳۲ و ۵۲ متری آنها کاربرد بیشتری دارد. خودروهای حامل نردبان فاقد مخزن آب یا هر ماده خاموش کننده دیگر بوده، ولی بعضی از انواع آنها پمپ آتش نشانی دارند.

 

۵-۱-۱- خودروی آتش نشانی فرودگاهی

خودروهای آتش نشانی ،بر اساس استانداردهای سازمان جهانی هواپیمایی کشوری ICAO تمام فرودگاه های غیرنظامی بایستی خودروهای آتش نشانی و امداد متناسب خود را داشته باشند. بدین ترتیب گروهی از خودروهای آتش نشانی به طور اختصاصی برای خدمت در فرودگاه ها طراحی و ساخته می شوند. از ویژگی های این خودرو ها می توان، شتاب زیاد، امکان حرکت مطلوب در زمین های ناهموار اطراف فرودگاه، مخزن آب و کف بزرگ، مانیتور پرقدرت و… را نام برد. ازآنجایی که امداد رسانی به هواپیماهای سانحه دیده بایستی بسیار سریع صورت گیرد هم به لحاظ نجات جان سرنشینان هواپیما و هم از نظر موفقیت در فرونشاندن آتش، عملیات اطفای حریق به صورت خودکار و از طریق مانیتورهای پرقدرت خودرو صورت می گیرد. به طور معمول و به ویژه در خودروهای سنگین آتش نشانی فرودگاهی دو مانیتور نصب شده است، یکیبرای پرتاب کف به روی شعله های آتش و دیگری برای پاشش هم زمان پودر سازگار با کف.

نکته دیگر ضرورت حرکت خودروی مزبور حین پرتاب کف است. از این نظر به طورمعمول پمپ آتش نشانی خودرو هایسنگین فرودگاهی دارای موتور جداگانه از موتور خودروی آتش نشانی بوده و به صورت موتور پمپ واحد عمل می کند.

 

۶-۱-۱- خودروی آتش نشانی صنعتی

خودروهای آتش نشانی ،بسیاری از صنایع به علت نوع مواد اولیه مصرفی، فرآیند تولید و یا نوع تولیدات، در معرض انواع مخاطرات منجر به آتش سوزی و انفجار هستند. ازجمله این صنایع،  می توان به صنایع شیمیایی و پترو شیمیایی اشاره نمود. برای مقابله با حوادث احتمالی در این گونه صنایع نیز خودروهای ویژه ای طراحی و ساخته شده است. از نکات بارز این خودروها می توان به وجود مخزن های متعدد انواع مواد خاموش کننده، مانیتور تلسکوپی و… اشاره کرد.

خودروی آتش نشانی چندحالته، یکی از خودروهای سنگین مخصوص اطفای حریق صنعتی است که انواع مخزن آب، کف، پودر خاموش کننده و گاز کربنیک در آن نصب شده است. دربعضی از صنایع، مثل صنایعی که از فلزات قابل اشتعال سدیم،منیزیم و… استفاده می کنند، می تواند از خودروهای پودر پاش که حاوی پودر خشک است، استفاده کرد.

 

۷-۱-۱- خودروی آتش نشانی جنگل

برای مبارزه با آتش سوزی در عرصه های جنگلی خودروهایی مورد نیاز است که بتوانند به راحتی از جاده های کوهستانی و ناهموار عبور کنند. خودروهایی با مخزن آب به نسبت کوچک، موتور قوی و شاسی محکم. در این مورد نیز انواع خودرو طراحی و ساخته شده است. به عنوان مثال خودروهایی که با استفاده از شاسی وانت و کامیونت دو دیفرانسیل تولید شده اند. برای تولید خودروهای قدرتمند تر، از خودروهای شنیدار نیز کمک گرفته شده است.

 

۸-۱-۱- خودروی نجات و حوادث ویژه

خودروهای آتش نشانی ،این گروه از خودروهای امدادی به طور معمول ازنظر شکل ظاهری شبیه به خودروهای معمولی آتش نشانی بوده، اما برخلاف آن ها، فاقد مخزن آب کف هستند و پمپ آتش نشانی هم ندارند بلکه در فضای داخلی اتاق ابزار آن ها، به طرز ماهرانه ای انواع و اقسام وسایل و تجهیزات نجات، جای گرفته است تا در حوادث و سوانح مختلف، مثل تصادفات رانندگی و سوانح جاده ای، ریزش آوار، وقوع سیل و… برای کمک به افراد درگیر و آسیب دیده، استفاده قرار بگیرند. خودروهای نجات چه از نظر نوع و ظرفیت خودرو و چه ازنظر کاربری در انواع و اقسام مختلف تولید شده اند. گروهی از این خودرو ها به طور اختصاصی برای مقابله با حوادث ویژه طراحی شده اند. در خودروی مزبور انواع لباس حفاظتی، وسایل تشخیص نوع مواد خطرناک، مواد خنثی کننده، وسایل جمع آوری و جلوگیری از ریزش مواد و… جای داده شده است.

 

۹-۱-۱- خودروی فرماندهی و هدایت عملیات

خودروهای آتش نشانی ،وقوع حوادث شدید و مهم باعث شده است که سازمان های آتش نشانی ضرورت و اهمیت واحدهای سیار فرماندهی را به خوبی احساس نمایند. این گروه از خودرو ها، با توجه به همین ضرورت طراحی و ساخته شده اند. در داخل خودروهای مزبور با استقرار انواع وسایل ارتباطی شامل کانال های مختلف بی سیم، فاکس و تلفن همراه و ماهواره ای، تلویزیون مداربسته و… همچنین میز کنفرانس و محیط مناسبی برای فرماندهان آتش نشانی ایجاد شده، درنتیجه آن ها قادرند در اسرع وقت انواع سیستم های مدیریت بحران و یا فرماندهی حادثه را طراحی و اجرا نمایند.

 

۱۰-۱-۱- خودروی پشتیبانی

خودروهای آتش نشانی ،انواع تانکرهای حمل آب، خودروهای حمل گالن های کف، خودروی حمل سیلندر ها و تجهیزات مربوط به دستگاه تنفسی باهوای فشرده، انواع خودروهای حامل تجهیزات تأمین روشنایی، جرثقیل، لودر، بلدوزر و… تجهیزات این گروه از خودروهای آتش نشانی را تشکیل می دهند.

 

 

توجهکارشناسان شرکت فنی و مهندسی #آبادگستر_تاسیسات_ایرانیان (مشاور، ناظر و مجری مورد تائید سازمان آتش نشانی) با شمار تماس ۹۸۲۱۹۵۱۱۹۹۷۰+ داخلی ۱۰۵ یا ۱۲۵ همواره آماده پاسخگوئی به سوالات شما همراهان عزیز بویژه در زمینه خودروهای آتش نشانی هستند. همچنین شما می‌توانید با ارائه نظرات سازنده خود در بخش نظرات و یا از طریق ارسال به آدرس پست الکترونیکی info@atapars.com ما را در جهت ارتقاء سطح علمی مطالب یاری فرمائید. استفاده از این مطلب با ذکر نام شرکت فنی و مهندسی #آبادگستر_تاسیسات_ایرانیان و یا آدرس سایت www. atapars.cm بلامانع است.

Loading
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading...
    نام نویسنده:
    سید علی موسوی زاویه
    تاریخ انتشار:
    ۱۳ مرداد ۱۳۹۸
بازگشت