استاندارد کابل های ضد حریق

۱- استاندارد کابل ها

۱-۱- استاندارد کابل های ضد حریق

استاندارد کابل های ضد حریق بعنوان یکی از اجزای مهم در سیستم ایمنی و آتش نشانی پروژه ها همواره مورد تاکید بوده است.

همان طور که می‌دانید تجهیزات Life Safety جز مهمترین تأسیسات ساختمان هستند که بایستی در شرایط اضطراری از قبیل زلزله، آتش‌سوزی تخریب در اثر آوار، نشت آب و … تا آخرین لحظه و بیشترین زمان ممکن آماده بکار بوده و عملکرد صحیح خود را حفظ کنند.

سیستم اعلام حریق یکی از این تأسیسات مهم است که درصورت عملکرد صحیح در مواقع اضطراری، می‌تواند به کمک نیروهای امدادی آمده و در انجام سریعتر و مؤثرتر عملیات امداد و نجات و اطفای حریق کمک نماید. در حال حاضر محصولات اعلام حریق متنوعی توسط همکاران عرضه می‌شود که اغلب کیفیت مطلوب و بالائی دارند و در پروژ ه‌های متعدد کشورهای دیگر هم به خوبی در حال سرویس دهی هستند.

ولی پرسش اینجاست چرا علی رغم استفاده از محصول خوب و طراحی مطابق با الزامات سازمان آتش نشانی و مقررات بین المللی، از بسیاری از پروژه‌های کشور بخصوص پروژه‌های آدرس پذیر اخباری مبنی بر خاموش بودن سیستم یا خطاهای متعدد و عملکرد غیر مطمئن به گوش می‌رسد؟! متخصصین امر و آزمایشگا ه‌های معتبر همواره بر روی شبکه پسیو تأکید دارند.

شبکه پسیو در سیستم اعلام حریق به کابل‌کشی و لوله گذاری اطلاق می‌شود. در اکثر کشورهای صاحب سبک، سیم‌کشی سیستم اعلام حریق توسط افراد متخصص انجام شده و از کابل‌های مقاوم حریق استفاده می‌شود.

نقش کابلِ باکیفیت در سیستم اعلام حریق، بخصوص در پروژه‌های بزرگ و آدرس پذیر، غیر قابل انکار است. چرا که تجربه نشان داده، در صورتیکه از کابل باکیفیت خوب و دارای تائیدیه معتبر بین المللی یا ملی استفاده شود، تا حدود بسیار زیادی خطاهای ممکنه در زمان راه‌اندازی و بهره‌برداری، کاسته خواهد شد، استاندارد کابل های ضد حریق باید همواره مد نظر قرار گیرد.

متأسفانه تاکنون آزمایشگاه ملی درخصوص آزمون مقاومت کابل در شرایط حریق تأسیس نشده است. لذا مجبور به پیروی از مقررات بین المللی و آزمونهای انجام شده توسط آزمایشگاه‌های بین المللی معتبر، نظیر LPCB و UL هستیم که استاندارد کابل های ضد حریق را تائید می کنند.

برخی از مراجع بین المللی تدوین‌کننده استاندارد کابل های ضد حریق: IEC, EN, BS, VDE هستند که بطور خلاصه به برخی از آن‌ها می‌پردازیم.

۲-۱-۱- سرفصل استانداردهای IEC

 IEC60228 درخصوص‌هادی‌ های کابل

 IEC60331 – 1 تست کابل در شرایط حریق، در دمای ۸۳۰ درجه سانتی گراد برای کابلهای تا ولتاژ ۱ کیلوولت

IEC60331 – 11 تست کابل در شرایط حریق با شعله دارای حداقل دمای ۷۵۰ درجه سانتی گراد

 تست کابل‌هائی که بصورت عمودی قرار گرفته اند IEC60332 – 1 

 IEC60754 – 1 تست گازهای آزاد شده در حین سوختن کابل

 IEC61034 – 2 تست میزان دود آزاد شده در حین سوختن کابل

هر یک از سرفصل های فوق دارای زیرشاخه‌ های متعدد درخصوص نحوۀ انجام آزمون و جزئیات متناسب با نوع کابل، سطح ولتاژ کابل، تعداد رشته و ضخامت کابل هستند.

۳-۱-۱- سرفصل استانداردهای EN

EN50200 روش آزمون مقاومت در برابر حریق برای کابل‌های مورد استفاده در مدارات اضطراری EN50362 روش آزمون مقاومت در برابر حریق برای کابل‌های مورد استفاده در پاور و کنترل مدارات اضطراری

EN50363 – 5 درخصوص پوشش و روکش کابل‌های فشار ضعیف فاقد‌هالوژن

EN60228 درخصوص‌ هادی‌ های کابل های عایق‌دار

EN69332 – 1 تست شعله عمودی برای کابل‌ های مقاوم حریق

EN61034 درخصوص میزان دود آزادشده کابل ضدحریق در شرایط سوختن

EN60754 – 1 درخصوص گازهای آزادشده در خلال سوختن کابل

۴-۱-۱- سرفصل استانداردهای BS

BS5839 – 1 درخصوص روشهای طراحی و اجرای سیستم‌های اعلام حریق

BS6387 درخصوص شرایط تست کابل در زمان وقوع حریق، دسته‌بندی CWZ

BS7629 – 1 درخصوص کابل مقاوم حریق ولتاژضعیف، از نظر آزادسازی دود و گاز در شرایط حریق BS7655 درخصوص مشخصات روکش و کاور کابل BS60228 درخصوص‌هادی‌های کابل

BS8434 – 2 درخصوص کابل های کوچک مورد استفاده در مدارات اضطراری، در شرایط حریق و اسپری آب

۵-۱-۱- سرفصل استانداردهای VDE

VDE0472 – 814 درخصوص آزمون حفظ ایزولاسیون در شرایط حریق

VDE0482 – 200 درخصوص شرایط تست کابل‌های فشار ضعیف مورد استفاده در مدارات اضطراری، در شرایط حریق

VDE0482 – 332 درخصوص تست شعله عمودی در کابل

VDE0482 – 362 درخصوص تست کابلهای پاور و کنترل مورد استفاده در مدارات اضطراری، در شرایط حریق

 

VDE0482 – 1034 درخصوص دود و گاز آزاد شده ازکابل، در شرایط حریق

۲- نتیجه گیری

همانطور که از سرفصل استاندارد کابل های ضد حریق استخراج می‌شود، همه استانداردها روش مشابهی در خصوص مشخصات موردنیاز کابل در شرایط حریق را دنبال می‌کنند و هر مرجع استاندارد به فراخور کشور خود، روشهای تست را مدون کرده است.

استاندارد BS5839 قسمت ۱ در فصل دوم و در قسمت ۲۶ درخصوص استاندارد کابل‌های ضد حریق و اتصالات سیستم اعلام حریق است بر اساس الزامات این بخش، کابل های مقاوم حریق بسته به ساختمان‌هائی که در آن مورد استفاده قرار می‌گیرند، به دو دسته تقسیم می‌شوند: Standard و Enhanced

کابل‌های دسته Standard بصورت عمومی و در کلیه ساختمان ها استفاده می‌شوند. کابل‌های دسته Enhanced در مواردی که به مدت زمان مقاومت بیشتری برای کابل موردنیاز است، استفاده می‌شوند. الزام به استفاده از این نوع کابل ها، بسته به نظر مراجع ذی‌صلاح محلی و طراحان سیستم‌های ایمنی تعیین می‌شود.

اگرچه استاندارد در اکثر سیستم‌های اعلام حریق، استفاده از کابل Standard را مجاز می‌داند ولی در موارد زیر توصیه کرده است، از کابل Enhanced استفاده شود.

  • ساختما نهای فاقد سیستم اسپرینکلر که در آن‌ها سناریوی تخلیه ساختمان، در صورت وقوع حریق بصورت چند مرحله ای ۴ مرحله و بیشتر اجرا می‌شود.
  •  ساختمانهای فاقد اسپرینکلر، با ارتفاع بیشتر از ۳۰ متر
  • در ساختمانهای فاقد اسپرینکلر که احتمال دارد، درصورت وقوع حریق در یک منطقه، کابل‌های منطقه مجاور محل آتش‌سوزی، در اثر حریق آسیب ببینند.
  • در ساختما نهائی که طراح یا مقام قانونی مسئول، صلاح بداند از کابل با مدت زمان مقاومت بیشتر در آن استفاده شود.

در استاندارد BS5839 قسمت ۱ توضیحات بسیار بیشتری از آنچه در بالا گفته شد، درخصوص الزامات استفاده از کابل گفته شده است که علاقمندان می‌توانند در صورت نیاز آن را مطالعه فرمایند. در استاندارد BS8519 که درخصوص استفاده از کابل در مدارات کنترل و برق سخن گفته شده است، کابلها از نظر مدت زمان مقاومت در برابر آتش، به ۳ دسته تقسیم شده‌اند.

دسته اول: کابل‌هائی که بر اساس استاندارد EN50200 PH30 به مدت ۳۰ دقیقه در برابر حریق مقاوم هستند

دسته دوم: کابل‌هائی که بر اساس استاندارد EN50200 PH60 به مدت ۶۰ دقیقه در برابر حریق مقاوم هستند.

دسته سوم: کابل هائی که بر اساس استاندارد EN50200 PH120 به مدت ۱۲۰ دقیقه در برابر حریق مقاوم هستند. البته همانطور که گفته شد این استاندارد مربوط به استفاده از کابل در کاربردهای کنترل می‌باشد و ارتباطی با استفاده در سیستم‌های ایمنی حریق و روشنائی اضطراری ندارد.

بر اساس استاندارد BS6387، کابل از نظر مقاومت در برابر آتش، اسپری آب و تحمل ضربات مکانیکی، در سه دسته‌بندی CWZ مورد آزمون قرارمی گیرد. دردسته‌بندی کابل ها بایستی به مدت ۱۸۰ دقیقه، دمای شعله ۹۵۰ درجه سانتی گراد را تحمل کنند. در دسته‌بندی W کابل ها بایستی به مدت ۱۵ دقیقه اسپری آب و شعله با دمای ۶۵۰ درجه سانتی گراد را تحمل نمایند. در دسته‌بندی Z کابل ها بایستی به مدت ۱۵ دقیقه ضربات مکانیکی، همراه شعله با دمای ۹۵۰ درجه سانتی گراد را تحمل نمایند. در صورت حفظ شرایط پایداری و ارتباط الکتریکی کابل در هر سه دسته‌بندی CWZ، کابل استاندارد BS6387 را پاس می‌ کند.

نحوۀ انجام برخی از آزمایش‌ها بر روی کابل های ضد حریق

آزمایش گازهای منتشرشده از عایق کابل در حالت سوختن، بر اساس استانداردهای , IEC60754 EN50267, VDE0482

تست انتشار شعله در حالت قرارگیری یک کابل، بصورت عمودی بر اساس استانداردهای , IEC60332 EN60332, VDE0482

تست گسترش شعله، در حالت قرارگیری یک دسته کابل بصورت عمودی، بر اساس استانداردهای IEC60332, EN60332, VDE0482

تست تراکم دود ایجادشده در حالت سوختن کابل، بر اساس استانداردهای , IEC61034, EN61034 VDE0482

تست صحت عملکرد مدار در حالت حریق، دسته‌بندی C بر اساس استانداردهای , IEC60331 BS6387, VDE0472

تست صحت عمل

کرد مدار در حالت حریق و اسپری آب، دسته‌بندی W بر اساس استانداردهای EN50200, BS6387, VDS3423 تست صحت عملکرد مدار در حالت حریق، اسپری آب و ضربات مکانیکی، دسته‌بندی Z بر اساس استانداردهای EN50200, BS6387, IEC603 هستند.

 

 

توجه: کارشناسان شرکت فنی و مهندسی #آبادگستر_تاسیسات_ایرانیان (مشاور، ناظر و مجری مورد تائید سازمان آتش نشانی) با شمار تماس ۹۸۲۱۹۵۱۱۹۹۷۰+ داخلی ۱۰۵ یا ۱۲۵ همواره آماده پاسخگوئی به سوالات شما همراهان عزیز بویژه در زمینه استاندارد کابل های ضد حریق هستند. همچنین شما می‌توانید با ارائه نظرات سازنده خود در بخش نظرات و یا از طریق ارسال به آدرس پست الکترونیکی [email protected] ما را در جهت ارتقاء سطح علمی مطالب یاری فرمائید. استفاده از این مطلب با ذکر نام شرکت فنی و مهندسی #آبادگستر_تاسیسات_ایرانیان و یا آدرس سایت www.atapars.com بلامانع است.

 

 

Loading
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading...
    نام نویسنده:
    سید علی موسوی زاویه
    تاریخ انتشار:
    22 فوریه 2019
بازگشت