نقش بیمه ها در جبران خسارات ناشی از آتش سوزی و ریزش ساختمان

 

bime1

برای اینکه یک ساختمان ساخته شود باید مراحل مختلفی طی شود و تائیدهای مختلفی، خصوصاً جهت ایمنی ساختمان دریافت شود. بر اساس قانون، شهرداری متولی ایمنی شهر است. از سال ۶۷ به بعد این قانون به آتشنشانی تفویض اختیار شد و پس از آن آتشنشانی به عنوان سازمان مسئول ایمنی شناخته شد. این سازمان، قوانین و دستورالعمل‌هائی را بر اساس نقشه و خاک منطقه و سایر عوامل برای ساختمان‌های تازه ساز بالای ۵ طبقه تدوین می‌کند و متولیان برای ساختن ساختمان‌های بالای ۵  طبقه با یک پیلوت موظفند مطابق این دستورالعمل‌ها رفتار کنند و تائیدیه‌های لازم جهت ساخت را دریافت نمایند. یکی از این تائیدیه‌ها باید از شرکت‌های ساختمانی و مهندسان ناظر دریافت گردد. شرکت‌های ساختمانی به عنوان مشاور و مجری وظیفه دارند در خصوص دستورالعمل‌های سازمان آتش‌نشانی به متولیان مشاوره دهند و در عین حال مجری پروژه نیز هستند. این شرکت‌ها باید تائید سه مهندس عمران، برق و مکانیک را دریافت نمایند تا ساختمان بر اساس اصول و ایمنی لازم ساخته شود و پس آن نیز سازمان آتشنشانی مجوز ساخت را تائید می‌کند و ساختمان ساخته می‌شود حال این سؤال مطرح می‌شود که اگر در سالهای اول یا دوم پس از ساخت اتفاقی رخ دهد، و به عنوان مثال در اثر یک آتشسوزی ساختمان فرو بریزد چه کسی پاسخگو خواهد بود و سهم هر یک از این بخش‌ها در جبران خسارت‌های وارد شده چقدرخواهند بود؟ آیا شرکتهای ساختمانی در صورتی که همزمان مسئولیت چند پروژه را بر عهده داشته باشند می‌توانند جوابگوی این خسارت‌ها باشند؟ در صورتی که در این حادثه عد‌های نیز جان خود را از دست بدهند، آیا مهندسین ناظر توان پرداخت هزینه خسارت‌های وارد شده را دارند؟

 

شهرداری و مهندسین ناظر مسئولند

هنگامی که حادثه‌های در یک ساختمان رخ می‌دهد برای تشخیص اینکه چه کسی مسئولیت خسارت‌ها را بر عهده دارد ابتدا ساختمان‌ها را حداقل در دو دسته قبل از پایان کار و بعد از پایان کار تقسیم می‌کنند. در صورتی که حادثه بعد از پایان کار رخ داده باشد هم شهرداری مسئول است، هم مهندسین ناظر و شرکتهای مهندسی که به نوعی مشاور و مجری پروژه بوده اند. در صورتی که این اتفاق قبل از پایان کار رخ داده باشد شهرداری تا حدی و نه کاملاً باید پاسخگو باشد زیرا بخشی از مسئولیت بر عهده مهندسین خواهد بود و احتمال این وجود دارد که تخلفی صورت گرفته باشد و شهرداری پایان کار نداده باشد. در این صورت اگر ساختمانی فرو بریزد سازمان آتشنشانی مسئولیتی نخواهد داشت. اما در صورتی که به عنوان مثال آسانسوری با مشکل مواجه شود و منجر به فوت شود و یا کسی از پنجره سقوط کند آتش‌نشانی نیز مسئول خواهد بود چرا که ارتفاع را آنطور که باید پیش‌بینی نکرده، حفاظ لازم را در نظر نگرفته و مسائل ایمنی به طور اصولی رعایت نشده است. بنابراین در صورتی که یک ساختمان فرو بریزد صد در صد مهندسین ناظر و طراح و محاسب و در نهایت شهرداری باید جوابگو باشند و از آنجا که نظام مهندسی نیز باید بر ساختمان‌ها نظارت داشته باشد و مهندسینی که معرفی می‌کند باید به قوانین ایمنی اشراف کامل داشته باشند و کوتاهی نکنند، این سازمان نیز مسئول خواهد بود.

وی می‌افزاید: در صورتی که ساختمانی در اثر انفجار فرو بریزد و یا در اثر سهل انگاری مالک چنین اتفاقی بیفتد، مالک مسئول این اتفاق خواهد بود زیرا بی احتیاطی کرده است. در اینگونه موارد ابتدا باید علت انفجار مشخص شود سپس سهم هر فرد در جبران خسارتها تعیین گردد. وقتی که ساختمانی از سوی سازمان آتشنشانی تائید می‌شود به این معناست که تمام اصول ایمنی در آن رعایت شده است. معمولاً چنین اتفاقاًتی زمانی رخ می‌دهد که سازمان آتش‌نشانی تائیدیه را صادر می‌کند و از آن به بعد اجازه ورود به ساختمان، حتی به کارشناس هم داده نمی‌شود. سازمان آتشنشانی دو سال تعهد نگهداری سیستم‌ها را بر عهده شرکتهای ایمنی گذاشته که به وسیله شرکتی با تفویض اختیار انجام می‌دهد. در صورتی که طی این دو سال اتفاقی رخ دهد، شرکت‌هائی که تعهد نگهداری و خدمات سیستم‌ها را بر عهده داشتند مسئول خواهند بود علاوه بر اینکه مالک نیز مقصر است. ممکن است مالک به عنوان مثال در نقشه تغییراتی ایجاد کرده باشد و دیواری را برداشته باشد و یا در سیستم‌های اطفای حریق تغییر ایجاد کرده باشد و موارد ایمنی را زیر سؤال برده باشد. در این صورت شرکت‌های ایمنی باید آن را به سازمان آتش‌نشانی گزارش دهند تا در صورتی که اتفاقی رخ داد حداقل شرکت از این مسئولیت مبرا شود. بنابراین مالک باید پاسخگو باشد. مالک ممکن است سازنده اولیه باشد و در صورت فروش خریداران جدید مالک خواهند بود و در قبال حوادثی که رخ می‌دهد مسئول هستند.

در صورتی که تغییراتی در ساختمان رخ بدهد و مدیر ساختمان نیز از این تغییرات مطلع باشد، مدیر ساختمان نیز مسئول است و باید پاسخگو باشد اما در صورتی که اطلاعی نداشته باشد مسئولیتی ندارد. در نتیجه تمام این افراد با توجه به شرایط مختلف مسئولیت خاص خود را دارند.

سهم هر بخش برای جبران خسارت را دادگاه تعیین می‌کند. در تمام ساختمان‌ها خصوصاً کارگاه‌ها همه افراد باید بیمه باشند. به هر حال وقتی یک مجموعه ساخته می‌شود عده‌ای در آن مشغول به کار هستند و هیچ یک از افراد مسئول، در صورتی که اتفاقی رخ دهد نمی‌تواند پاسخگوی خسارات وارد شده باشد. اما در صورتی که افرادی که در یک ساختمان کار می‌کنند بیمه مسئولیت شده باشند، شرکت بیمه می‌تواند خسارت‌های وارد شده را بپردازد.

شرکت‌ های ایمنی هم باید کارهایشان را بیمه کنند زیرا در صورتی که طی این دو سال که مسئولیت این ساختمان ساخته شده بر عهده آنهاست اتفاقی رخ بدهد توانائی پرداختن خسارات سنگین را ندارند در حالیکه بیمه جوابگوی خسارات خواهد بود. حتی پروژه‌هائی که بابت سرویس و نگهداری وجود دارد نیز می‌تواند بیمه شود.این کارشناس و مشاور ایمنی آتش‌نشانی با اشاره به مقررات ایمنی در کشورهای دیگر جهان می‌گوید: در کشورهای دیگر تمام افرادی که به نوعی در ساخت و ساز یک پروژه دخیل هستند از محاسب و ناظر و طراح گرفته تا سایر بخش‌ها و سازمان‌های دخیل در پروژه، تا زمانی که آن ساختمان وجود دارد همه در قبال آن مسئول هستند و همه چیز بر اساس اصول و استاندارد انجام می‌شود و تمام آ نها چک می‌شود، بنابراین مردم می‌دانند که حتی اگر ۲۰ سال هم از ساخت پروژه بگذرد و حادثه ای رخ دهد آن افراد بازخواست خواهند شد بنابراین تقلبی صورت نمی گیرد.

 

شرکت‌ های ایمنی هم باید کارهایشان را بیمه کنند زیرا در صورتی که طی این دو سال که مسئولیت این ساختمان ساخته شده بر عهده آنهاست اتفاقی رخ بدهد توانائی پرداختن خسارات سنگین را ندارند در حالیکه بیمه جوابگوی خسارات خواهد بود. حتی پروژه‌هائی که بابت سرویس و نگهداری وجود دارد نیز می‌تواند بیمه شود.این کارشناس و مشاور ایمنی آتش‌نشانی با اشاره به مقررات ایمنی در کشورهای دیگر جهان می‌گوید: در کشورهای دیگر تمام افرادی که به نوعی در ساخت و ساز یک پروژه دخیل هستند از محاسب و ناظر و طراح گرفته تا سایر بخش‌ها و سازمان‌های دخیل در پروژه، تا زمانی که آن ساختمان وجود دارد همه در قبال آن مسئول هستند و همه چیز بر اساس اصول و استاندارد انجام می‌شود و تمام آ نها چک می‌شود، بنابراین مردم می‌دانند که حتی اگر ۲۰ سال هم از ساخت پروژه بگذرد و حادثه ای رخ دهد آن افراد بازخواست خواهند شد بنابراین تقلبی صورت نمی گیرد.

 

bime1

وقتی حادثه‌ای در ساختمان رخ می‌دهد…

وقتی حادثه ای در یک ساختمان رخ می‌دهد و فرو می‌ریزد معمولاً چندین گروه هر کدام با درصدی، درگیر این مسئله می‌شود این درصد مسئولیت هر سیستم بسته به وضعیت حریقی که اتفاق می‌افتد و اینکه از چه ناحیه بوده و منشأ حریق چه بوده متفاوت است.

بنابراین شروع یک واقعه و علل آن باید بررسی و تحلیل شود. به عنوان مثال ممکن است در یک ساختمان موارد انفجاری یا موادی با شرایط ویژه نگهداری شده باشد. بنابراین در این حالت شرکت‌هائی که سرویس نگهداری آنجا را بر عهده دارند و همچنین مالکین و سازمان آتش‌نشانی هر کدام به درصد مشخصی در این موضوع درگیر هستند.

متاسفانه موضوعی که در کشور ما وجود دارد این است که برخی از شرکت‌ها نسبت به مسئولیتی که پذیرفته‌اند درک زیادی ندارند و با اینکه با یک عدد و رقمی جذب مجموعه‌ها می‌شوند و مسئولیتی را می‌پذیرند ولی تبعات آن را نمی پذیرند و ممکن است خسارتی نپردازند. بنابراین بسیار شاهد این قضیه هستیم که ساختمانی ریزش کرده و مهندسین ناظر به دلیل بی‌دقتی و حتی مالکین پروژه به دلیل عدم انعقاد قرارداد سرویس و نگهداری و یا سهل انگاری مقصر شناخته می‌شوند و توانائی پرداخت خسارت‌های وارد شده را ندارند. حتی ممکن است در خصوص پروژه‌های کارگاهی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز درگیر این موضوع شود. در برخی از پروژه‌ها همچون پلاسکو خود بازرسین وزارت کار مقصر شناخته شدند زیرا بازرسی کاملی نسبت به نیروهائی که در آنجا مشغول به کار بودند انجام نشده بود. بنابراین در صورتی که نیروهای غیر متخصصی در کاری مورد استفاده قرار گیرد، پای وزارت کار نیز به میان خواهد آمد. همچنین خود سازمان آتش‌نشانی، مهندسین ناظر، مالک و شرکتی که عملیات را انجام داده است و تأمین سیستم اطفای حریق بر عهده او بوده نیز مقصر و درگیر خواهد بود. بسیاری از مهندسینی که در این حوادث مقصر شناخته می‌شوند توان پرداخت خسارت‌ها را ندارند بنابراین به زندان‌ها راه پیدا می‌کنند. این خطری است که هر لحظه سازمان آتش‌نشانی و مهندسان ناظر و سایر افراد درگیر با پروژه را تهدید می‌کند و در صورتی که کوتاهی صورت گرفته باشد و یا کارها خارج از استاندارد انجام شده باشد و یا نقصی در بخش‌های فنی وجود داشته باشد تمام این افراد درگیر خواهند شد و مسئول پاسخگوئی هستند.

وی تاکید می‌کند: به عقیده من فرهنگ سازی برای اینکه مهندسان ایمنی در یک ساختمان مسئولیت خود را به درستی درک کنند موضوع بسیار مهمی است که باید به آن پرداخته شود و مهندسین درک درستی از مسئولیت خود داشته باشند تا کارها به درستی پیش برود و احتمال خطر کاهش یابد. علاوه بر این موضوع بیمه‌ها نقش مهمی در این زمینه می‌توانند ایفا کنند. بنابراین شرکت‌ها باید خود را موظف کنند که پروژه‌ها و سرویس نگهداری آن‌ها را بیمه کنند و یا مالک را موظف کنند که از بیمه استفاده نماید. بیمه‌ها می‌توانند راهکار خوبی برای جبران خسارت‌های ناشی از حوادث باشند. یکی از کارشناسان بخش آتش‌سوزی بیمه پارسیان در خصوص بیمه اینگونه حوادث می‌گوید: در صورتی که ساختمانی بیمه آتش‌سوزی داشته باشد و خسارتی ببیند بیمه می‌تواند این خسارت را جبران کند. برای اینکه بیمه نامه صادر شود در صورتی

که نیاز به بازدید باشد کارشناسان بیمه به محل رفته و بازدید انجام می‌دهند. در صورتی که همه موارد و نکات ایمنی رعایت شده باشد کارشناسان مجوز صدور بیمه نامه را صادر می‌کنند و اعلام می‌کنند که این ساختمان ریسک پائینی دارد و بر اساس اصول و استاندارد کار شده است بنابراین بیمه نامه صادر می‌شود و اگر به هر علتی ساختمان خسارت ببیند بیمه خسارت وارد شده را در چارچوب ضوابط و شرایط تحت پوشش می‌پردازد. در صورتی که خسارت وارد شده سنگین باشد کارشناسان دادگستری و بیمه مرکزی از آن بازدید می‌کنند و میزان خسارت‌ها را ارزیابی می‌کنند. فاکتورهای مختلفی در بیمه نامه‌ها وجود دارد که توسط کارشناس مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و خسارت بر اساس آن‌ها برآورد و وجه آن پرداخت می‌گردد. این فاکتورها برای پرداخت خسارت بستگی به این دارد که ساختمان به طور کامل بیمه شده باشد و یا صرفاً هدف این باشد که یک بیمه نامه دریافت گردد. همچنین نوساز بودن و یا نبودن ساختمان نیز یکی از عواملی است که در جبران خسارت‌ها در نظر گرفته می‌شود زیرا ساختمان‌های قدیمی تر دارای استهلاک هستند که از مبلغ خسارت کسر می‌شود و یا ممکن است خسارت‌های تبعی باشد که فرانشیز از آن کسر می‌گردد. در صورتی که حادثه در اثر سهل انگاری صورت گرفته باشد مدیریت بخش آتش‌سوزی در این خصوص نظر م یدهد و اگر آتش‌سوزی خیلی بزرگتر باشد مدیریت‌های بالاتر درمورد آن تصمیم‌گیری می‌کنند.

وی می‌افزاید: در صورتی که بیمه نامه کامل باشد و صادر شده باشد هر خسارتی که انجام شود تحت پوشش بیمه نامه خواهد بود و پرداخت می‌گردد. تنها در صورتی بیمه نامه صادر نمی‌شود که ساختمان به هر دلیلی مشکل داشته باشد و احتمال ریسک بالائی داشته باشد. البته این مسئله برای ساختمان‌های مسکونی کمتر وجود دارد. اما گاهی ممکن است بنا در جائی قرار گرفته باشد که احتمال ریزش وجود داشته باشد، یا اسکلت کار درست نباشد و یا بنا نزدیک به قنات ساخته شده باشد و یا خاک خوب نباشد که به نوعی احتمال ریزش را افزایش دهد که تمام این موارد توسط کارشناسان مورد سنجش قرار می‌گیرد و بیمه نامه صادر می‌شود. با این وجود بیمه‌ها نقش مفیدی در جبران خسارت‌های وارد شده ایفا می‌کنند.

Loading
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading...
    نام نویسنده:
    بهداد آهنگری
    تاریخ انتشار:
    ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۷
بازگشت