آسانسور آتشنشان

۱- آسانسور آتش نشان

آسانسور آتش نشان امروزه یکی از ضروری ترین بخش در ساختمان های بلند مرتبه می باشد که در این مقاله به جزئیات این مهم پرداخته شده است .

آسانسور آتش نشان، آسانسورهایی براي سرویس دهی در هنگام حریق و حوادث مشابه هستند که می توانند وظیفه ای حیاتی را در سرعت بخشیدن به امدادرسانی داشته باشند. یکی از مهمترین ویژگی های آسانسورهای آتش نشان، سرعت بخشیدن به عملیات امدادرسانی نیروهاي امدادگر، به متصرفان گرفتار شده در طبقات، هنگام حادثه و آتش سوزی است، بالاخص آن دسته از متصرفانی که بعلت کهولت سن و یا ناتوانی و معلولیت جسمی، توان واکنش سریع و یا استفاده از پلکان های اضطراري را ندارند.

به همین منظور لازم است آسانسوري مخصوص در هنگام آتش سوزی در اختیار افراد آتش نشان قرار گرفته تا بتوانند با راندمان بیشتر، عملیات تخلیه افراد ساختمان را انجام دهند. این آسانسور در فرایند انتقال شهروندان قرار نمی گیرد ولی همواره آماده به کار است.

لذا جهت کنترل آسانسور توسط آتش نشانان، براي آن کلید آتش نشانی تعبیه می شود که در مواقع ضروري توسط آتش نشانان فعال شده و کنترل آسانسور فقط توسط آنها و از داخل کابین صورت گیرد. در مواقع این چنینی بدلیل ماهیت خاص این آسانسور، به سایر احضارها پاسخ داده نمی شود تا کارایی آن با حذف توقف های غیرضروری بیشتر گردد.

۱-۱- الزامات عمومی براي آسانسورهای آتش نشان در معماري ساختمان

۱- ساختمان هایی با اختلاف ارتفاع بیش از ۲۳ متر از سطح زمین، باید داراي حداقل یک آسانسور آتش نشان با توان حمل یک برانکارد باشند.

۲- ساختمان هایی با اختلاف ارتفاع بیش از ۴۰ متر از سطح زمین، باید داراي حداقل دو آسانسور آتش نشان، با حداقل توان حمل یک برانکارد در یکی از آنها باشند.

۳- یک آسانسور آتش نشان باید داراي تمامی ضوابط مطرح شده در مباحث مقررات ملی ساختمان در خصوص آسانسور و چاه هاي مختص به آسانسور باشد.

۴- تصرفات درمانی، نگهداري سالمندان، نگهداري از کودکان خردسال و دبستان ها، می بایست حداقل یک آسانسور آتش نشان با توان حمل یک برانکارد را داشته باشند.

۵-  حداقل ابعاد مفید اتاق آسانسور آتش نشان با توان حمل برانکارد، ۱۲۰۰ در ۲۱۰۰ میلی متر با حداقل بازشوی ۹۰ سانتیمتر است که حداقل بار اسمی ۱۰۰۰ کیلوگرم براي ظرفیت حمل آسانسور موردنیاز است.

۶- آسانسور آتش نشانی بدون توانایی حمل برانکارد، باید قادر به حمل حداقل ۸ نفر، همچنین تحمل وزن ۶۳۰ کیلوگرم باشد و سایر الزامات مربوط به آسانسور آتش نشان در این مبحث نیز باید در مورد آن صدق کند.

۷- حداکثر مسافت پیمایشی براي رسیدن به آسانسور آتش نشان، در هر طبقه نباید بیشتر ۳۰ متر پیمایشی باشد. ملاك، محاسبه فاصله از دورترین نقطه در دسترس خروج تا درب آسانسور می باشد.

۸- آتش نشان باید به تمامی طبقات ساختمان دسترسی داشته باشد.

۹- تمامی سیستمهای اعلام حریق ساختمان باید به صورت اتوماتیک به مرکز هدایت آسانسورها متصل بوده؛ تا در صورت اعلام حریق، کلیه آسانسورها به اجراي برنامه حریق از قبل تعریف شده بپردازند و از سرویس دهی عمومی خارج شوند.

۱۰- آسانسور آتش نشان باید داراي یک سیستم مخابراتی توکار در داخل اتاق آسانسور باشد تا بتواند ارتباط مستقیم صوتی میان آتش نشانی که در هنگام حریق از آن استفاده می کنند و پایان های که کنترل دستی آسانسور را در تراز تخلیه خروج برعهده دارد، برقرار کند. همچنین باید یک دستگاه مخابراتی نیز در اتاق موتورخانه آسانسور آتش نشان موجود باشد.

۱۱- سیم کشی سیستم مخابراتی باید از درون چاه آسانسور آتش نشان صورت گرفته و حداقل دو ساعت در برابر حریق مقاوم باشد.

۱۲- در هنگام حادثه، در صورت قطع برق شهري، آسانسور آتش نشان باید داراي منبع تأمین برق ثانویه(ذخیره) باشد و سیستم آسانسور به صورت اتوماتیک به منبع تأمین انرژي ثانویه متصل شود. امکان کنترل دستی سیستم تغییر حالت برق از شهري به ژنراتور، صرفاً براي مقام مسئول سازمان آتش نشانی باید مهیا باشد.

۱۳- منبع برق ثانویه (ذخیره) باید توان تأمین انرژي الکتریکی، به مدت حداقل دو ساعت، براي کلیه تجهیزات آسانسورهای آتش نشان را داشته باشد.

۱۴- آسانسور آتش نشانی باید در داخل اتاق خود و همچنین در طبقات، داراي چراغ هشدار نمایش دهنده اتصال آسانسور به سیستم ذخیره انرژي ثانویه (ذخیره) باشد.

۱۵- لابی آسانسور آتش نشانی می بایست داراي سیستم تهویه مخصوص به خود باشد تا در صورت نفوذ دود احتمالی، توانایی تخلیه آن و جاگذاری هواي تازه را داشته باشد.

۱۶- اجراي لابی ویژه آسانسور آتش نشان که حداقل یک ساعت مقاوم در برابر حریق بوده و همچنین دودبند باشد، در تمامی طبقات الزامی است.

۱۷- حداقل ابعاد لابی آسانسور آتش نشان نباید کمتر از ابعاد اتاق آسانسور آتش نشانی باشد و باید امکان گردش برانکارد در آن در نظر گرفته شود.

۱۸- درب لابی آسانسور آتش نشان باید خود بسته شود و یا بسته شود به شکل اتوماتیک باشد و تمامی متعلقات آن نظیر: چارچوب، قفل، دستگیره و … نیز باید حداقل یک ساعت در برابر حریق مقاوم باشند.

۱۹- درب های لابی آسانسور آتش نشان باید در پاسخ به سیگنال ارسال شده از یک دتکتور دودي، فعال شده و بسته شوند. این دتکتور می تواند در فضاي مقابل آسانسور نصب گردد. همچنین درب های فضاي مقابل آسانسور آتش نشانان باید توانایي بسته شدن در اثر عملکرد سیستم اعلام حریق ساختمان را نیز داشته باشند.

۲۰- جزئیات اجرایی ساختمان باید به نحوي باشد که از رسیدن آب به اجزاي آسانسور آتش نشان جلوگیري شود.

۲۱- سیستمهای مکانیکی و الکترونیکی آسانسورهای آتش نشان باید در زمان های مشخص مورد تعمیر و نگهداري قرار بگیرد. این سرویس ها باید در زمانی انجام بگیرند که ساختمان در حال تعطیلی است یا فعالیت کمی دارد. تعمیرات حداکثر طی ۲۴ ساعت پس از تعطیلی باید انجام شوند.

۲-۱- مراحل قطع سرویس آسانسورهای عادی، هنگام اعلان خبر حریق

تمام آسانسورها در یک ساختمان، به محض اعلان وقوع حریق از سوي سیستم اعلام حریق یا مشاهده حریق توسط افراد، باید:

۱- تمامی فراخوان های طبقات را کنسل کنند.

۲- به تراز تخلیه خروج طبقه ای که قبلاً از طرف مسئولین سازمان آتش نشانی تائید شده است باز گشته و در هیچ تراز طبقه دیگري توقف نکند.

۳- در تراز تخلیه باز شده تا استفاده کنندگان احتمالی حاضر در اتاق آسانسور از آن خارج شوند.

۴- دربشان بسته شده و از سرویس دهی عمومی خارج شود. سپس آسانسورهای آتش نشان در تراز تخلیه خروج طبقه ای که قبلاً از طرف مسئولین سازمان آتش نشانی تائید شده است آماده فرمانپذیري از مقام مسئول قرار بگیرند. البته باید به گونه های برنامه ریزی گردند که در طبقات حریق، به هیچ عنوان باز نشوند.

۳-۱- الزامات فنی و تأسیساتی آسانسورهای آتش نشان

۱- علائم راهنماي آسانسور آتش نشان باید در ارتفاع بالاتر از ۱۴۰ سانتی متر، نصب و در هنگام حادثه به صورت چشمک زن و به رنگ قرمز، اعلام هشدار نمایند. چراغ قرمز چشمک زن باید به گونه ای باشد که کاملا در معرض دید استفاد ه کنندگان از لابی باشد و به وضوح، آسانسور خدمات رسان را از بقیه آسانسورهای خارج از سرویس، تمیز دهد.

۲- صفحه کلید آسانسور آتش نشان شامل کلید قرار دادن آسانسور در وضعیت اضطرار در مدار باشد و همچنین داراي دو گزینه عادي و فراخوانی باشد. کلیدهای الکتریکی باید در داخل کابین و خارج از کابین در تراز تخلیه خروج یا طبقه های که قبلا از طرف مسئولین سازمان آتش نشانی تائید شده است، قرار بگیرند.

این کلیدها باید به وسیله چراغ قرمز رنگ، قابل تشخیص و تمیز از سایر کلیدها باشند تا در صورت نفوذ دود، بتوانند خوانایی خود را حفظ کنند. این سوئیچ ها و روشنایی آنها باید متصل به برق اضطراري ساختمان بوده و در صورت اعلام حریق توسط شبکه اعلام حریق؛ باید به صورت چشمک زن قرمز در بیایند.

۳- آتش نشانان باید در تراز تخلیه خروج ساختمان یا طبقه های که قبلا از طرف مسئولین سازمان آتش نشانی تائید شده است، دسترسی مستقیم به آسانسور آتش نشان داشته باشند و اختیار این آسانسور باید به واسطه کلیدي که در اختیار آتش نشانان است، در کنترل آتش نشانان قرار بگیرد.

۴- آسانسورهایی که براي حریق در نظر گرفته شد ه اند، باید داراي چاه مجزا بوده که توان تخلیه دود احتمالی در آن در نظر گرفته شده باشد. همچنین به سیستم برقی مقاوم در برابر آتش براي مدت زمان حداقل دو ساعت مجهز باشند.

۵- چاه آسانسور آتش نشان باید از سایر چاه های آسانسور دیگر مجزا شده باشد. به گونه ای که در صورت وجود یک چاه مشترك، باید جدار های مقاوم در برابر آتش حداقل معادل دو ساعت بین بدین صورت چاه مشترك را به دو چاه مجزا تقسیم کنند و یا چاه چاه مخصوص به آسانسور آتشنشان و چاه های دیگر تعبیه شود، پیرو ضوابط چاه آسانسور آتش نشان طراحی گردد.

۶- آسانسورهای آتش نشان نمی توانند داراي چا ه های شیشه ای و چاه شیشه ای لمینیت شده باشند. همچنین در جداره آنها نمی شود از مصالحی استفاده شود که کمتر از دو ساعت در برابر حریق مقاوم باشند.

۷- چاه آسانسور آتش نشان باید در زمان اعلان خبر حریق، توسط چراغهایی با قاب های مقاوم در برابر حرارت، روشن و تا پایان مأموریت آتش نشانان روشن بماند.

۸- چاه آسانسور با شروع از کف چاه، در هر پنج متر باید نورپردازی شود. روشنی چاه آسانسورآتش نشان باید به سیستم اضطراري تغذیه نیز متصل شود. تنها سیم کشی روشنایی چاه آسانسور می تواند در داخل چاه آسانسور باشد.

۹- داخل چاه های آسانسور آتش نشان باید فن فشار مثبت وجود داشته باشد تا چاه در هنگام آتش سوزی و نفوذ دود احتمالی، با تأمین هواي تازه در اتاق آسانسورها، با مشکل مواجه نشود.

۱۰- جداره داخلی اتاق آسانسور آتش نشان باید کاملاصاف، مسطح و بدون برجستگی و یا فرورفتگی باشند و حمل برانکارد در آنها بدون مزاحمت صورت گیرد.

۱۱- موتورخانه آسانسور آتش نشان باید داراي تجهیزات کشف و اطفای حریق دستی و اتوماتیک باشند. ادوات مذکور می بایست صرفا مختص اطفای تجهیزات موتورخانه آسانسور باشند.

۱۲- آسانسورهای آتش نشان در هنگام رسیدن به تراز طبقات در زمان حریق، باید صداي هشداري حداقل معادل ۷۵ دسی بل تولید کنند.

۱۳- وجود هرگونه کانال تأسیساتی و یا برقی متفرقه در چاه آسانسورهای آتش نشان ممنوع می باشد.

۱۴- وزنه تعادل و کابین آسانسور آتش نشان می بایست در یک چاه باشند.

۱۵- تجهیزات برق داخل چاه و روي کابین آسانسورهاي آتش نشان واقع در محدوده یک متري هر دیوار داراي درب، باید در برابر چکیدن و پاشیدن آب محافظت شده و یا براساس استاندارد EN 33520:1001 حداقل با درجه حفاظتی IPX3 محافظت شود.

۱۶- هرگونه تجهیزات الکتریکی واقع در پایین تراز ارتفاع یک متري کف چاهک آسانسور، باید با درجه حفاظتی IP 36 محافظت شوند. پریز و پایین ترین چراغ روشنایی چاه آسانسور آتش نشانی نیز باید حداقل در فاصله نیم متري از کف چاه آسانسور آتش نشان قرار گیرد.

۱۷- براي جلوگیري از رسیدن سطح آب در چاهک، به تجهیزاتی که می تواند به نقص در عملکرد آسانسور آتش نشان منجر شود، بایدوسیله ای براي تخلیه آب تعبیه گردد.

۱۸- یک دریچه اضطراري با ابعاد حداقل ۵۰ × ۷۰ سانتیمتر باید در روي کابین تعبیه شود. براي کابین هایی با ظرفیت اسمی ۶۳۰ کیلوگرم، ابعاد دریچه باید حداقل ۵۰ × ۶۰ سانتی متر باشد.

۱۹- تهیه و تعبیه کلیه وسایل نجات از کابین آسانسور آتش نشان دستورات الزامی آتش نشانی ، در داخل و خارج از اتاق آسانسور اجباری است.

۴-۱- قوانین فضاهاي امن و لابی آسانسورها

۱- فضاي امن در برابر آتش فضایی است که در نظر گرفته شده براي کلیه افرادي که به دلیل خطر حریق، از فضاي تصرف خود خارج شد ه اند و بواسطه عدم توانایی در استفاده از پلکان اضطراري و یا به هر دلیل دیگري، نمی توانند فوراً تراز طبقه خود را به مقصد تراز تخلیه خروج ترك کنند. از این رو نیاز است در بخشی مطمئن از همان تراز ساختمان منتظر رسیدن نیروهاي امدادي و آتش نشانان باشند.

۲- در ساختمان های بالاتر از ۲۳ متر، جانمایی یک فضاي امن به گنجایش تصرف حداقل ۵۰ درصد متصرفان، به ازاي سرانه هر نفر، ۰۲۸ / ۰ متر براي یک طبقه از هر سه طبقه پی در پی، در تراز ساختمان الزامی است. مساحت جانمایی فضاي امن باید در هیچ حالتی، کمتر از شش مترمربع نباشد و حداقل عمق عرض آن نیز کمتر از دو متر نباشد.

۳- جانمایی فضاي امن به ازاي یک طبقه از هر سه طبقه متوالی، باید به گونه ای باشد که هیچ تراز طبقه ای، فاصله ای بیش از یک طبقه، براي رسیدن متصرفان به یک فضاي امن نداشته باشد.

۴- فضاي امن باید حداقل دو ساعت در مقابل حریق و دود، دودبند و مقاوم باشد.

۵- وجود فضاي امن در برابر آتش براي هر تراز طبقه ای که داراي بار تصرفی بیش از ۵۰ نفر است، فارغ از تعداد طبقات آن ساختمان و یا ارتفاع طبقه مذکور از سطح زمین، الزامی است. این فضا می تواند به عنوان فضایی مشترك با لابی آسانسور آتش نشان و با در نظر گرفتن شرایط ویژه طراحی لابی آسانسور آت شنشان، با فضاي مذکور ادغام شود.

۶- فضاي امن با مصالح تائید شده از سوي مقام مسئول، باید حداقل دو ساعت در برابر شعله های آتش و نفوذ دود مقاومت کند.

۷- تمامی فضاهاي امن در طبقات باید دسترسی محافظت شده به حداقل یک خروج پلکان دوربند و دودبند، مطابق با ضوابط مبحث سوم مقررات ملی ساختمان را داشته باشند.

۸- تمامی فضاهاي امن در برابر حریق، باید به واسطه درب های ایمن مقاوم در برابر آتش و دودبندي شده و یا پرده های ضدآتش و دودبند مورد تائید، از سایر فضاهاي ساختمانی جدا گردند و جنس مصالح و دودبندي آنها حداقل دو ساعت در برابر حرارت آتش و نفوذ دود، مقاوم باشد.

۹- فضاي امن در برابر آتش می تواند در صورت تائید مسئولان ذیربط، به صورت مصنوعی و به واسطه پرده های مکانیکی و با کنترل الکتریکی ایجاد شود و الزاماً نیازي نیست به واسطه مصالح سخت و دائمی ساخته شوند. این پرده ها باید به صورت الکترونیکی به کاشف های اعلام حریق متصل باشند تا در هنگام حریق، به صورت اتوماتیک عمل کنند.

۱۰- ادوات مکانیکی ایجاد پرده های جداکننده فضا و مسائل الکتریکی مربوط به حرکت آنها باید به تائید مقام مسئول برسد و دودبندي ادوات مکانیکی الحاقی نیز باید مورد تائید قرار بگیرد. ادوات فوق باید به صورت ادواري و در زمان های مشخص، به منظور تائید صحت عملکرد آنان مورد آزمایش قرار بگیرند.

۱۱- فضاي امن نمی تواند در بن بست های عبوري طبقات طراحی شود. دسترسی محافظت شده آن به یک پلکان اضطراري و یک آسانسور آتش نشان الزامی است.

۱۲- در کلیه فضاهاي امن می بایست دتکتورهاي دودي و تجهیزات اطفاء دستی خامو شکننده پودري استاندارد نصب گردند.

۱۳- بار حریق در مناطق امن در برابر آتش به هر صورت باید صفر باشد. لذا وجود وسایل و لوازم اداري، از قبیل: صندلی، میز، پرده و … به هر عنوان در فضاي امن، ممنوع می باشد.

۱۴- در فضاي امن باید داکت تهویه هوا تعبیه شود تا این محیط بتواند هواي تازه موردنیاز خود را در شرایط اضطراري، از فضایی بیرون از ساختمان تأمین کند.

۱۵- در کلیه نقشه های برقی و تأسیساتی، عبور ادوات برقی ازجمله سیم کشی ها به غیر از بخش سرویس دهنده به فضاي امن و داکت های مکانیکی به غیر از کانال تهویه فضاي امن از سقف و یا دیواره فضاهاي امن، ممنوع است.

۱۶- مصالح بکار رفته در جداره فضاي امن، باید از نوع مقاوم در برابر حریق باشند و در هنگام آتش سوزی نیز فاقد دود سمی و ترجیحاً هرگونه دودي باشند.

۱۷- استفاده از سقفهای کاذب در فضاي امن، ممنوع است.

۱۸- سیم کشی های برقی و الکترونیکی فضاي امن، باید داراي عایق های حرارتی مقاوم در برابر حریق باشند تا حداقل به مدت دو ساعت در برابر حریق مقاوم باشند.

۱۹- کابلهای منبع تغذیه الکتریکی اولیه و ثانویه آسانسور آتش نشان، در فضاي امن باید در برابر آتش محافظت شده و از یکدیگر و سایر منابع تغذیه جدا باشند.

۲۰- در صورت قطع برق شهري، برق فضاي امن باید از طریق سیستم ذخیره برق ثانویه ذخیره تأمین شود.

۲۱- لامپ هایی که در نورپردازی ثانویه در هنگام حریق ایفاي نقش می کنند، باید درون حباب های ویژه مقاوم در برابر حرارت، محافظت شوند.

۲۲- مسیر رسیدن به فضاي امن در طبقات باید با تابلوهای ویژه مشخص شود.

۲۳- طول مسافت پیمایشی براي رسیدن به فضاي امن، باید فاقد پله و اختلاف سطح باشد. در غیر این صورت لازم است شیب راه، جهت حرکت معلول و یا برانکارد وجود داشته باشد و در صورت جانمایی شیب راه در طرح، باید دستگیره ویژه عبور معلولین از شیب راه نیز جانمایی شود.

۲۴- حداکثر طول پیمایش براي رسیدن به فضاي امن در یک طبقه، حداکثر ۴۵ متر باشد.

۲۵- فضاي امن می بایست به طور کامل به شبکه بارنده مجهز شود.

۲۶- فضاي امن ترجیحاً باید در مکانی جانمایی شود که دسترسی نیروهای آتش نشان از طریق آسانسور، پلکان و یا نردبان به آن آسانتر باشد.

 

توجهکارشناسان شرکت فنی و مهندسی #آبادگستر_تاسیسات_ایرانیان (مشاور، ناظر و مجری مورد تائید سازمان آتش نشانی) با شمار تماس ۹۸۲۱۹۵۱۱۹۹۷۰+ داخلی ۱۰۵ یا ۱۲۵ همواره آماده پاسخگوئی به سوالات شما همراهان عزیز بویژه در زمینه آسانسور آتشنشان هستند. همچنین شما می‌توانید با ارائه نظرات سازنده خود در بخش نظرات و یا از طریق ارسال به آدرس پست الکترونیکی info@atapars.com ما را در جهت ارتقاء سطح علمی مطالب یاری فرمائید. استفاده از این مطلب با ذکر نام شرکت فنی و مهندسی #آبادگستر_تاسیسات_ایرانیان و یا آدرس سایت www. atapars.com بلامانع است.

Loading
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading...
    نام نویسنده:
    سید علی موسوی زاویه
    تاریخ انتشار:
    ۲۲ خرداد ۱۳۹۸
بازگشت